Poradnik

10.07.2013

Jak zbudować zagrodę adaptacyjną dla zajęcy

Konstrukcja zagrody adaptacyjnej dla zajęcy powinna spełniać kilka podstawowych warunków:

- Odpowiednia powierzchnia.

Nie powinna być mniejsza niż 40 arów/50 zajęcy. Optymalna wielkość to 60 arów /50 zajęcy. Zbyt mała powierzchnia może spowodować nerwowe zachowanie zwierząt i agresję skutkującą zagryzaniem słabszych osobników. Ponadto podczas dłuższego przetrzymywania dużej liczby osobników na małej powierzchni teren może ulec skażeniu     i powodować występowanie chorób. Ryzyko wystąpienia  takiej sytuacji jest szczególnie wysokie podczas długotrwałych opadów deszczu.

- Gęstość siatki.

Powinna zależeć od wieku i wielkości zajęcy. Przy zającach czteromiesięcznych wystarczy oczko 5,5 x 5×5 cm. Jednak ze względu na niewielką różnicę w cenie zalecam stosowanie siatki o oczku 5 x 5 cm.

-Zabezpieczenie przed drapieżnikami.

Duże nagromadzenie zajęcy z pewnością będzie przyciągało wszelkie drapieżniki. Największe niebezpieczeństwo stanowią lisy i zdziczałe psy. Nietrudno wyobrazić sobie skutki przedostania się tych zwierząt do wewnątrz ogrodzenia. Dlatego nie możemy oszczędzać środków na zabezpieczenia przed tym niebezpieczeństwem. Przede wszystkim siatka musi być wkopana w ziemię na głębokość co najmniej na 30 cm, by uniemożliwić podkopanie się. Dobrze było by zasypać ją kamieniami.  Ogrodzenie powinno być zabezpieczone elektrycznym pastuchem. Zalecam zastosowanie dwóch niezależnych zabezpieczeń na wysokościach 30 i 60 cm. Pozwoli nam to uniknąć niebezpieczeństwa „otwartej drogi” dla kun w przypadku awarii jednego  z nich. Kuna nie stanowi tak dużego niebezpieczeństwa jak lis, gdyż w przypadku wejścia na teren zagrody, jej ofiarą padnie najwyżej jeden osobnik. Mimo wszystko powinniśmy zabezpieczyć się także przed tymi zwierzętami.
Nie polecam zabezpieczania wybiegu przed ptakami drapieżnymi siatką wolierową. Aby zabezpieczenie takie było naprawdę skuteczne musiałoby być wykonane z bardzo dobrych i drogich materiałów. W naszej praktyce nie spotkałem się  z przypadkiem upolowania przez ptaki dorosłego  zająca w zagrodzę adaptacyjnej. Problem ten występuje raczej w otwartych hodowlach, gdy na niezabezpieczonym terenie znajdują się młode kilkutygodniowe zające.  Wydaje się, że w przypadku zagrody adaptacyjnej wystarczy, by na jej terenie znajdowały się  krzaki i wysokie rośliny dające zającom naturalne schronienie przed ptakami.

 - Dokarmianie.

Oczywiście  przy  dużym  zagęszczeniu  zwierzęta  będą  wymagały  dokarmiania.  Można w tym celu przygotować zadaszenie, by wykładany pokarm uchronić przed deszczem lub śniegiem.   Nie   jest  konieczne  podawanie  wody,  gdyż  zające  będą  pobierały  ją  wraz  z wykładanymi warzywami lub w postaci rosy występującej na roślinach. W przypadku dłuższego niż kilkutygodniowy okresu adaptacji należy zmieniać miejsce karmika, ponieważ w jego okolicy będą gromadziły się większe ilości odchodów.

 - Koszty budowy 100 mb. ogrodzenia zagrody adaptacyjnej:

wykonanie wykopu

300 zł

słupki metalowe 2,5 m -30 szt

700 zł

siatka 2,4 m z oczkami 5×5

1800 zł

wykonanie ogrodzenia

900 zł

RAZEM KOSZT 100 mb

3700 zł

Do powyższych kosztów należy dodać cenę bramki, pastuchów elektrycznych i karmika, który będzie wynosił ok. 1000 zł niezależnie od wielkości zagrody. Dwa konkretne przykłady.

1.Ogrodzenie dla 50 szt. zajęcy – 56 arów. Kwadrat o boku 80 m. – koszt ok. 11000 zł

2. Ogrodzenie dla 100 szt. zajęcy – 1 ha. Kwadrat o boku 100 m. – koszt ok. 15000 zł

***********************************************

09.04.21013

 Czy szaraki pochodzące z hodowli klatkowej przeżyją na wolności?

Zakup zajęcy z hodowli prowadzącej jedynie chów klatkowy, bez późniejszego zaadoptowania ich do życia w warunkach naturalnych jest bardzo ryzykowne. W przypadku gdy są one wysiedlane na łowiska bezpośrednio z klatek trzeba liczyć się nawet z 40% strat już w pierwszych tygodniach. Dlatego zające bezpośrednio przed sprzedażą powinny odbyć proces adaptacji w specjalnej zagrodzie. Mają tam możliwość nabrania odpowiedniej kondycji. Duże znaczenie ma też dokonana wówczas stopniowa zmiana diety, tak by po kilku tygodniach były przystosowane do samodzielnego pobierania pokarmu występującego w warunkach naturalnych. Przed podjęciem decyzji o wyborze sprzedawcy od którego pochodzić będą zające dobrze jest upewnić się, czy na pewno przechodzą proces adaptacji. Najlepiej przekonać się o tym na „własne oczy”.  Jeśli hodowca, lub pośrednik zapewnia nas, że zające będą pochodzić z zagrody adaptacyjnej, lecz nie zgadza się na rekonesans lub stwarza trudności, to przemyślmy czy nasz wybór był właściwy.

wybiegFILM – zające w zagrodzie adaptacyjnej w Paszkowie

*********************************************

30.03.21013

  Jak przygotować teren do wsiedleń (reintrodukcji) zajęcy

Zając jest doskonale przystosowany do życia w klimacie umiarkowanym. Wszystkie czynności życiowe zajęcy toczą się w rytm sezonowych zmian środowiska. Dotyczą one zdobywania pokarmu, rozmnażania się oraz przetrwania krytycznego okresu zimowego, kiedy to zwierzęta muszą pokonać trudności związane z niskimi temperaturami, zdobyciem pokarmu i ukryciem się przed wygłodniałymi drapieżnikami.

Teren Idealnym miejscem jest teren polny położony na granicy lasu, przeplatany zagajnikami. Mogą być na nim uprawiane warzywa lub zboża. Jednak nie powinny to być uprawy wielohektarowe, lecz raczej małe obszary, poprzecinane dużą liczbą miedz. Na okres zimowy zające chętnie przenoszą się z pól i terenów otwartych na skraj lasu lub pod kępy drzew i krzaków. W takim terenie mogą się łatwiej ukryć i zdobyć pokarm w postaci kory lub nasion drzew.

Ruch kołowy Należy unikać wsiedlania zajęcy do miejsc o dużym nasileniu ruchu kołowego. Dotyczy to zarówno ruchu drogowego, jak i kolejowego. Na terenach, przez które przebiegają drogi krajowe lub ruchliwe szlaki kolejowe, śmiertelność zajęcy na skutek związanych z nimi wypadków może wynosić nawet 15%.

Pokarm Zając jest wyłącznie roślinożercą i zjada do kilograma świeżych roślin na dobę. Żywi się zarówno roślinami uprawnymi (buraki, kukurydza, kapusta, marchew, rzepak), jak i dziko rosnącymi. Ze względu na niewielką liczbę tych zwierząt ewentualne szkody związane z odżywianiem się roślinami uprawnymi są niezauważalne. Przebywając w lesie zając odżywia się młodymi pąkami, soczystą korą, żołędziami itp. Nie jest konieczne, by na terenie przeznaczonym do wsiedlenia zajęcy znajdowały się zbiorniki lub cieki wodne. Zwierzęta te praktycznie pobierają wodę pod postacią pokarmu lub spijają rosę z roślin.

Dokarmianie W czasie surowych zim z wysoką i długo zalegającą pokrywą śnieżną wskazane jest prowadzenie zimowego dokarmiania zajęcy. Dokarmianie polegać może na wykładaniu siana w przygotowanych specjalnie karmnikach lub zawieszaniu całych jego wiązek na krzewach, tak by nie zostały przykryte śniegiem. Wskazane jest też wykładanie w karmikach soczystych warzyw – buraków, kapusty, marchwi, oraz ziaren kukurydzy. Można też wykładać gałęzie drzew owocowych lub wierzby. Tak jak w przypadku innych ssaków, polecane jest stosowanie lizawek zawierających sól. Do soli w lizawkach powinno się dodawać leki przeciwdziałające kokcydiozie. 

Drapieżnictwo Podstawową przyczyną śmiertelności zajęcy jest drapieżnictwo. Głównym drapieżnikiem jest lis, a z innych, także mających wpływ na populację, można wymienić: jenota, borsuka, kunę, zdziczałe psy i koty, ptaki drapieżne. Jednak większość tych drapieżników jest w stanie upolować jedynie młode zające. Lis jest jedynym z liczących się na tej liście drapieżników mogących skutecznie zredukować ilość dorosłych osobników i zahamować wzrost liczebności zająca na danym obszarze. Konieczne zatem jest ograniczenie liczby lisów na terenach, na których ich populacja rozrosła się nadmiernie, jeśli planowana jest tam reintrodukcja zajęcy. Lis

Podsumowanie Wybrany do wsiedlenia zajęcy teren powinien spełniać następujące warunki:

  • łąki, pola i zagajniki z dużą ilością miedz i zakrzewień,
  • obfitość upraw dających dużą osłonę i możliwość pozyskiwania pokarmu,
  • teren suchy, bez podtopień i obszarów bagnistych,
  • możliwie duża odległość od osiedli ludzkich,
  • brak szlaków komunikacyjnych o dużym natężeniu ruchu,
  • ograniczona populacja drapieżników (głównie lisów).